Serdar GÜNDOĞDU Bir Şehrin Kurtuluşu
Tarih : 2017-11-12
Tüm Yazılar

Serdar GÜNDOĞDU



            Iğdır, Anadolu’nun en doğusunda yer alan Sürmeli Çukurunun batı yakasını oluşturan bölge olarak karşımıza çıkmaktadır. Tarih boyunca çeşitli uygarlığa ve devlete ev sahipliği yapmış kadim topraklar…
           Bölge bir yerleşim yeri olarak karşımıza Bizans İmparatorluğu ile birlikte çıkmış olsa da geçen süre de Büyük Selçuklular, Anadolu Selçukluları, İlhanlılar, Timurlular, Osmanlılar, Karakoyunlular, Akkoyunlular ve Safeviler gibi önemli Türk devletlerine ev sahipliği yapmış bir coğrafyanın son sakinleriyiz.
1583 yılında III. Murad’ın Revan seferi sonucunda Osmanlı sınırları içinde kalan şehir Revan eyaletine bağlı olarak Aralık kazası içersinde yer almıştır. 17. Yy. ortalarında Ağrı Dağında yaşanılan büyük deprem sonrasında Iğdır Korganı diye bilinen eski Iğdır tamamen harap olmuş ve halk bu korkuyla ovalık kesime yerleşmeye başlamıştır. Iğdır bu süreçten sonra 1736 yılında imzalanan İstanbul Antlaşmasıyla İran’a bırakımlı ve daha sonrasında 1827 yılından itibaren ise Rus işgaliyle karşı karşıya kalmıştır.
          Iğdır, 1827- 1917 yılları arasında Rus işgalinde kalmış ve 3 Aralık 1920 tarihinde imzalanan Gümrü Antlaşmasıyla Türkiye sınırlarına dâhil edilmiştir. 1917- 1920 yılları arasında bölgede Türk ve Ermeni kuvvetleri arasında çetin mücadeleler yaşanmış ve bölge halkının hafızasından silmesi zor anılar yaşanmıştır.
1917 yılında Iğdır’da kurulan “Iğdır İcra Komitesi” bölgenin kendi ayakları üzerinde durmasına ilişkin ilk hareket olarak tarih kaynaklarındaki yerini almıştır. Fakat yaklaşık 10 ay süren bu komitenin faaliyetleri Taşnak çetelerinin Türklere saldırması sonucu 1918 yılı mart ayında son buldu. Bu süreçten sonra Ermenilerin saldırgan tavırlarından korunmak maksadıyla bölgede yaşayan Türkler H. Ali Ekber Tufan öncülüğünde “Iğdır Milli Hükümetini” Melekli’de kurmuştur.
Iğdır Milli Hükümetinin kurulmasıyla bölgede yaşayan Türk ve Kürt ahali canlarını savunma uğruna kendi çabalarıyla silahlı teşkilatlanmaya gitmiştir. Türkler Ekber Ramazan (Tufan), Meşedi Abbas, İsmail Beğ, Şefi Beğ Abbas Kulu Beğ, Süleyman Abbasoğlu, Şamil Beğ (Ayrımlı), Mesip Cemiloğlu, Merdanoğlu Kurba Ali ve Hacı Mirze Beğ öncülüğünde teşkilatlanırken Kürtler ise Hamit Beğ (Güneş) ve Ali Mirze Beğ (Yiğit) liderliğinde teşkilatlanmıştır.
Ermeni çetecileri canlarına, mallarına ve namuslarına kastederken Iğdır’ın Türkü, Kürdü ayrım yapmadan canla başla kendilerini savunmaya ve Ermenileri bölgeden atmaya çalışmışlardır.
         Bu topraklarda yaşanılan acılar, dökülen kanlar ve verilen canlar hala tazeliğini korurken biz tarih bilincinden yoksun olarak yeni nesiller yetiştirmeye devam ediyoruz. Unutmayalım ki “Vatan” kavramı hak iddia edenlerin değil bu uğurda can verenlerin sahip olacağı bir yaşam alanıdır.
          Iğdır’ın kurtuluşu ve daha sonraki süreçte yaşanılan olayların anlaşılması bugün ve gelecek için bu topraklarda yaşamamızın iksirini bağrında taşımaktadır.
NOT: Iğdır’ın kurtuluşuna dair daha fazla bilgi için Iğdır Üniversitesi öncülüğünde yapılan “Iğdır’ın Kurtuluşu” isimli panele davetlisiniz.
Tarih: 14 Kasım 2017 Salı
Yer: Karaağaç Kampüsü
Saat: 14.30

Henüz yorum yapılmadı!

Bu içerik için yorum yapılmadı. Yorum yapmak için aşağıdaki formu kullanınız.

Yorum Yaz!

E-Posta adresiniz yayınlanmayacaktır.
* İşareti olan alanlar gereklidir.