31 ARALIK DÜNYA AZERBAYCANLILARIN HEMREYLİK (DAYANIŞMA) GÜNÜ

Tarih : 2019-01-01 / Kategori : Kültür & Sanat

31 ARALIK DÜNYA AZERBAYCANLILARIN HEMREYLİK (DAYANIŞMA) GÜNÜ yesil_igdir_yemek.jpg Reklam Alanı

Araz Araz Han Araz
Bingöl’den Kalkan Araz, 
Al başımdan sevdamı
Hazer’de Çalkan Araz

       31 Aralık Dünya Azerbaycanlıların Hemreylik (Dayanışma) Günü, Azerbaycan Türklerinin sembolik olarak birlik ve beraberlik günüdür, bayramıdır. Azerbaycan Türkleri binlerce yıl Azerbaycan coğrafyasında  yaşayarak dünya kültürüne büyük destek vermişlerdir. Savaşlar, inkılaplar, askeri münakaşalar, dünyada olan ayrı ayrı sosyal ve siyasi süreçler sonucunda, 18. asrın sonu, 19. asrın başlarında İran ve Rusya arasında Azerbaycan toprakları uğrunda savaşlar güçlenir. Sonuçta, 1828’ de Rusya ve İran’ın yaptıkları “Türkmençay” anlaşmasına göre Azerbaycan Güney ve Kuzey Azerbaycan olarak ikiye parçalanır. Güney Azerbaycan İran’ın işgali, Kuzey Azerbaycan ise Rus işgali altına girer. Azerbaycan Türklerinin bir kısmı yurtlarından kovulmuş, sürgün edilmişler, birbirlerinden ayrı kalmışlardır. Bu nedenle Azerbaycanlı Türkler kendi topraklarından bütün Dünyaya yayılmışlardır.
Azerbaycan coğrafyasında yüzyıllardır yaşayan Azerbaycan Türkleri insanlık tarih ve kültürüne çok şeyler kazandırmışlardır. Azerbaycan Türkleri tarihin çeşitli dönemlerinde büyük acılar çekmiş olmalarına rağmen, bilim ve sanatta büyük başarılara da imza atmışlardır. Fuzuli, Muhammed Hüseyin Şehriyar, Mikayıl Müşfiq, Ahmet Cevat, Bahtiyar Vahapzade, Hüseyin Cavid, Molla Penah Vakıf, Samed Vurgun Mirze Elekber Sabir, Nesimi, Nizami, Mirvarid Dilbazi, Hurşidbanu Netavan, Aşık Elesker, Mehmet Emin Rezulzade, v.b ismini sayamayacağımız bir çok değer.
Azerbaycan halkını birbirinden ayıran sınır özellikle Aras Nehridir. Bu nehrin her iki tarafı dikenli tellerle sarılmıştır. Parçalanmış Azerbaycan Türklerini birbirlerinden ayrı tutmak ve gelecek nesillere kardeşliklerini unutturmak için büyük baskı ve zulümler yapılmıştır. 
Araz'da ahar galdı
Terlan uçdu, sar galdı
Elimden ayrı düşdüm
Gözlerim bahar galdı
Araz Araz han Araz
Deryaya akan Araz
Sevgilim o taydadır
Gel eyleme gan Araz
Sovyetler Birliği'nin dağılması öncesinde, Azerbaycan'ın İran'la olan sınır bölgelerinde büyük çapta gösteriler düzenlenmeye başlanmıştı. Hem İran tarafında hem de Azerbaycan tarafında binlerce insan sınır bölgelerine gelerek, sınırların kaldırılması yönünde gösteriler yapıyorlardı. İki ülke arasında akmakta olan Aras Nehri'nin iki yakasındaki Azerbaycanlı Türkler, kendilerine, yıllarca hasret kaldıkları akrabalarıyla görüşme izni verilmesini istiyorlardı. Nahcivan'da yapılan ve günlerce süren gösteriler sonrasında Azerbaycan Türkleri, bütün tehlikeleri göze alarak sınırlardaki dikenli telleri kaldırdılar. 
Nitekim Nahcivan Sınır Kapısı ya da diğer adıyla “Hasret Köprüsü” 28 Mayıs 1992 tarihinde Bakanlar Kurulu’nun aldığı karar neticesinde Türkiye Cumhuriyeti adına Başbakan Süleyman Demirel ve Nahcivan Meclis Başkanı Haydar Aliyev’in katılımıyla açıldı. Sabahın erken saatlerinde Nahcivan’dan Türkiye yönüne binlerce taksi, kamyon, motosiklet gibi araçlar geçiş yaptı. Törenle açılan köprünün Türk ve Nahçıvan’da yaşayanTürkler üzerinde uyandırdığı sevinç, coşku, heyecan çok fazlaydı. Bir asra yakın bir ayrılığın özleminin insan ruhunda uyandırdığı bir sevinçti. Köprü yalnızca Türkiye Türkleri ile Azerbaycan Türkleri arasındaki bir asırlık özlemi gidermekle kalmadı aynı zamanda Nahcivan’ın son yıllarda büyük kalkınmasına imkân sağlayan ekonomik açılımı kolaylaştırdı. Hasret Kapısı adı sonradan Dostluk Köprüsü olarak anılmaya başlandı. Yetmiş yılın ardından iki devleti bir araya getiren köprünün açılışına Başbakan Süleyman Demirel, Başbakan Yardımcısı Erdal İnönü, Bakanlar; İsmet Sezgin, Hikmet Çetin, Onur Kumbaracıbaşı, Cavit Çağlar, Tansu Çiller, Sümer Oral ve Ekrem Coşkun katıldı.
O dönemde Nahcivan Özerk Cumhuriyeti Başkanı olan Merhum Haydar Aliyev, Yüksek Meclisi topladı ve karar kaldı. 16 Aralık 1991'de toplanan Nahcivan Özerk Cumhuriyeti Yüksek Meclisi, 31 Aralık'ın "Dünya Azerbaycanlılar Hemreylik Günü" olarak kutlanmasına karar verdi. Azerbaycan Parlamentosu da, 1992 yılında, aynı içerikli bir karar aldı. O kararın alınmasından bu yana, 31 Aralık, hem Azerbaycan'da hem de yurtdışında "Dünya Azerbaycanlılar Hemreylik Günü" bir birlik ve dayanışma bayramı olarak kutlanmaktadır. 
31 Aralık Dünya Azerbaycanlıların Hemreylik Dayanışma Günü bayramı dünyanın 70’ ten fazla ülkesinde Azerbaycanlı Türkler tarafından kutlanmaktadır. 31 Aralık Dünya Azerbaycanlılarının Hemreylik (Dayanışma) Bayramı mübarek olsun.
   Ziya Zakir ACAR
Iğdır-Azerbaycan Dil, Tarih ve Kültür Birliğini 
Yaşatma ve Destekleme Derneği Başkanı

Facebook Beğenenler

Henüz yorum yapılmadı!

Bu içerik için yorum yapılmadı. Yorum yapmak için aşağıdaki formu kullanınız.

Yorum Yaz!

E-Posta adresiniz yayınlanmayacaktır.
* İşareti olan alanlar gereklidir.